1 2 3 4 5 6 7

Rok szkolny rozpoczął się pełną parą – zadbaj o prawidłową dietę dziecka!

Data: 05-10-2017 | Autor: Beata | Kategoria: Ciekawostki, Dziecko, Zdrowie

0

Temat zdrowego odżywiania poruszałam już nieraz. Jako mama wiem, że potrzeby żywieniowe dziecka rosną razem z nim, ale zasady przygotowywania posiłków są cały czas takie same. Dla właściwego rozwoju konieczna jest pełnowartościowa dieta składająca się z 4-5 posiłków dziennie, a menu powinno być układane, tak by docenić jego dobry wpływ na zdrowie oraz samopoczucie przez cały dzień.

Na czym polega zbilansowana dieta dziecka? Zapytałam dr Agnieszkę Kozioł-Kozakowską – dietetyka, Adiunkta w Klinice Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia UJ Collegium Medicum

Mamalandia:  Na czym polega zbilansowana dieta dziecka?

Dr Agnieszka Kozioł-Kozakowska: Organizm dziecka rozwija się w szybkim tempie. Dlatego nie można zaniedbywać prawidłowej diety najmłodszych. Co dzień, regularnie i konsekwentnie musimy dostarczać organizmom dzieci niezbędną do prawidłowego rozwoju dawkę witamin i innych składników odżywczych. Im zatem bardziej różnorodny jadłospis, tym lepiej. Różnorodność oznacza, że dziecko powinno jeść produkty ze wszystkich grup produktów. Nie można pomijać żadnej z nich, jednak należy pamiętać o zachowaniu należytych proporcji, bo nie wszystkie należy spożywać w takich samych ilościach. Najlepiej w tym celu spojrzeć na Piramidę Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej, opublikowaną przez Instytut Żywności i Żywienia (IŻŻ). Zawiera ona wszystkie istotne wskazówki dotyczące zrównoważonej diety, zarówno dorosłych, jak i dzieci. Muszą się więc w niej znaleźć owoce i warzywa, produkty zbożowe, nabiał, źródła białka oraz tłuszcze – wszystko, jak mówiłam, w odpowiednich proporcjach. Dobrze, żeby dziecko zjadało 5 posiłków w ciągu całego dnia w regularnych odstępach. To ważne aby bogate w składniki odżywcze produkty jakimi są owoce i warzywa były spożywane w kilku porcjach w ciągu dnia a nie naraz, bowiem tylko małe regularne porcje umożliwiają wchłonięcie przez organizm ważnych składników. Musimy też pamiętać o płynach, których najmłodsi powinni pić ok. 1-1,5 litra.

M: Dlaczego różnorodne posiłki są tak ważne w diecie dziecka?

Dr: Dzięki temu, że nasze dziecko zje różne produkty, które dostarczą mu różnorodnych składników odżywczych będziemy mieć pewność, że jego organizm otrzymał wszystko, co niezbędne do prawidłowego rozwoju i wzrostu. Pamiętajmy też, że organizm czerpie z pożywienia energię. Żeby więc dziecko mogło skupić się na lekcjach, miało siły zarówno do nauki, jak i zabawy, niezmiernie ważną kwestią jest utrzymanie tzw. prawidłowego bilansu energetycznego. To nic innego jak zapewnienie mu takiej dawki energii, jaką dziecko spożytkuje danego dnia. Im większy zatem czeka je wysiłek, tym więcej musi jej otrzymać. Uważnie więc zastanówmy się nad planem dnia naszej pociechy. Inaczej powinny wyglądać posiłki, gdy ma do rozegrania mecz z kolegami albo inne, dodatkowe zajęcia po szkole, a inaczej, gdy planujemy spędzić czas w kinie. Jeszcze raz przypomnę też o regularności posiłków, czyli dostarczaniu energii – nie chodzi o to, by podawać dziecku jeden czy dwa obfite posiłki, ale by zaplanować regularne, mniejsze porcje co kilka godzin. W ten sposób poziom energii będzie dobrze zbilansowany, a dziecko się nie przeje, ani nie będzie głodne.

M: Jakie produkty powinny stanowić podstawę codziennego menu?

Dr: Jeszcze raz przywołam Piramidę Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej, ponieważ zawiera ona odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące prawidłowej diety. Jej podstawą – zaraz po ruchu – są warzywa i owoce, i to one właśnie najczęściej powinny gościć na talerzach naszych dzieci. Eksperci rekomendują ich minimalne spożycie na poziomie 400 g, w 5 porcjach. Jedną z nich może być szklanka soku, na przykład z kartonu, czyli ok. 200 ml w przypadku dorosłych i 150 ml w przypadku dzieci. Jest tak dlatego, ponieważ warzywa i owoce, a więc także powstałe z nich soki, to bogactwo witamin oraz mikro- i makroelementów, które mają ogromne znaczenie dla zdrowia i rozwoju organizmu dziecka. Im więcej różnych warzyw i owoców spożywamy, tym lepiej dla zdrowia i tym mniejsze ryzyko wystąpienia chorób dietozależnych, takich jak np. cukrzyca, otyłość czy choroby układu krążenia. To, że sok może być jedną z porcji tych produktów daje większe możliwości rodzicom, których dzieci nie lubią jakiegoś produktu. Sok może pomóc w przyzwyczajeniu dzieci do smaków różnych owoców i warzyw, za którymi nie przepadają i nie chcą jeść ich w innej formie.

M: Jakie witaminy i składniki mineralne można znaleźć w warzywach i owocach, które są szczególnie ważne dla prawidłowego rozwoju młodego organizmu?

Dr: Wszystkie warzywa i owoce zawierają witaminy i składniki odżywcze przy czym w różnych proporcjach. Dlatego  należy postawić na różnorodność. Na przykład witamina C, która wspomaga układ odpornościowy jest obecna w porzeczkach, malinach, truskawkach czy pomarańczach oraz powstałych z nich sokach. Szklanka soku pomarańczowego (ok. 200 ml) zabezpiecza ok. 90% dziennego zapotrzebowania na tę witaminę. Jej źródłem są także zielone warzywa, np. brokuły czy natka pietruszki. 1* Witamina C musi być dostarczana z pożywieniem, ponieważ organizm sam nie potrafi jej wytworzyć. Z kolei witamina A (w postaci beta-karotenu), która ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie wzroku dostępna jest np. w marchewce czy czerwonej papryce, brokułach, morelach oraz sokach z ich udziałem. Wystarczy szklanka soku marchwiowego, by pokryć całodzienne zapotrzebowanie na tę witaminę. A na przykład witamina E, dostępna jest we wspomnianych brokułach, a także np. brukselce. Wszystkie wymienione witaminy – C, A i E to także cenne antyoksydanty. Zielone warzywa i owoce to również źródło witaminy K, także istotnej dla zdrowia dziecka, ponieważ odpowiada za prawidłowe krzepnięcie krwi. Pamiętajmy jednak, że owoce, warzywa i powstałe z nich soki to nie tylko źródło witamin, ale też substancji mineralnych. Na przykład likopenu, który odpowiada za regulację ciśnienia krwi, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe warunkujące prawidłową pracę mięśni, w tym serca. Jest także silnym antyoksydantem. Jego źródłem są np. pomidory. Co ciekawe, proces produkcji soku pomidorowego, jaki możemy kupić w sklepie, powoduje, że w takiej formie jest on lepiej przyswajalny, niż ten pochodzący z surowych pomidorów. Innym przykładem jest szpinak, który zawiera wiele niezbędnych minerałów, takich jak: żelazo, wapń, magnez, sód czy potas. Dostarcza również dużych ilości beta-karotenu i folianów, w tym kwasu foliowego, który jest niezbędny, by organizm mógł produkować krew, a system immunologiczny funkcjonować prawidłowo. Agrest dzięki dużej zawartości wapnia pozytywnie wpływa na wzrost kości i zębów. 2* Z kolei jabłka i tak lubiany przez dzieci sok jabłkowy są bogate w polifenole, którym przypisuje się wiele korzyści zdrowotnych, m.in. działanie antyoksydacyjne. Jak widać warzywa, owoce i ich przetwory nie bez powodu są podstawą Piramidy Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej, jeśli chodzi o produkty spożywcze.

M: Co poza dietą ma istotny wpływ na rozwój młodego człowieka?

Dr: Wskazuje na to ponownie Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej. Kiedy na nią spojrzymy, przekonamy się, że najwięcej miejsca zajmuje w niej właśnie aktywność fizyczna. W przypadku dzieci ma ona szczególnie ważne znaczenie. Ruch wpływa zarówno na fizyczny, jak i psychiczny rozwój najmłodszych. Wzmacnia mięśnie, układ kostny, poprawia odporność, zapobiega nadwadze, dotlenia mózg. Specjaliści z Instytutu Żywności i Żywienia (IŻŻ) zalecają zapewnienie dziecku przynajmniej godziny aktywności fizycznej dziennie. Jednorazowo powinno być to minimum 10 minut.3*Dlatego warto wykorzystywać naturalną cechę dzieci, jaką jest potrzeba ruchu i starać się im go zapewnić każdego dnia – oczywiście dostosowując jego formę do możliwości i wieku dziecka. Jeśli od najmłodszych lat przyzwyczaimy nasze pociechy do ruchu oraz jedzenia warzyw i owoców, mają duże szanse wyrosnąć na zdrowych, aktywnych dorosłych.



1 Norma RDA 75 mg/d

2. 5 porcji warzyw, owoców lub soku, Materiały edukacyjne dla nauczycieli

3. Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej dzieci i młodzieży w wieku szkolnym, broszura dla rodziców,

Redakcja naukowa: dr Katarzyna Wolnicka, prof. Jadwiga Charzewska,

Instytut Żywności i Żywienia im. prof. dra med. A. Szczygła w Warszawie i Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, 2013, str. 38

Napisz swój komentarz

  • Facebook